افرنده
راهنمای کاربری  ·  ماژول کنترل کیفیت

از تعریف کالا تا گواهی کیفیت، یک‌جا

این راهنما مسیر کامل ماژول کنترل کیفیت را نشان می‌دهد: از تعریف قواعد بازرسی برای هر کالا، تا ثبت واقعی یک بچ، پیگیری عدم انطباق‌ها، و گزارش‌های تصمیم‌ساز مثل کارنامه‌ی تأمین‌کننده و هزینه‌ی کیفیت پایین.

۱۷بخش راهنما
۳صفحه‌ی اصلی
۲موجودیت پایه
۱منوی مرجع
مقدمه

ماژول کنترل کیفیت چیست

این ماژول بازرسی کیفیت کالاهای وارد/خارج‌شده از انبار را مدیریت می‌کند و کاملاً مستقل از فرم‌های قدیمی کنترل کیفیت طراحی شده است. دو مفهوم پایه دارد که همه‌ی بخش‌های دیگر روی آن‌ها سوار می‌شوند:

موجودیتنقش
تعریف کنترل کیفیت
QcDefinition
قواعد بازرسی برای یک کالا/تنوع مشخص — چه فیلدهایی پرسیده شود، فرمول شماره‌ی بچ، و در صورت نیاز تنظیمات AQL و Skip-Lot. تا وقتی تعریفی برای کالایی ثبت نشود، آن کالا در «لیست کنترل کیفیت» ظاهر نمی‌شود.
رکورد کنترل کیفیت
QcRecord
نتیجه‌ی واقعی یک بازرسی روی یک بچ خاص — شماره‌ی بچ، تعداد قبول/رد، وضعیت نهایی، امضای بازرس، و هر اطلاعات جانبی دیگر (قرنطینه، پیوست، هزینه، پیوند شکایت و غیره).
دامنه‌ی فعلی

در حال حاضر فقط رسید موقت انبار و حواله موقت انبار پوشش داده می‌شوند — نه اسناد دائم، نه فاکتور.

۱

تعریف کنترل کیفیت کالا

قبل از هر چیز، باید مشخص کنید کدام کالا نیاز به کنترل کیفیت دارد و بازرس هنگام بررسی چه چیزی وارد کند.

مسیر:‹تعریف کنترل کیفیت کالا‹کنترل کیفیت
فرم تعریف کنترل کیفیت کالا
تصویر واقعی از برنامه — فرم تعریف کنترل کیفیت کالا (برای بزرگ‌نمایی کلیک کنید)
  1. کالا را انتخاب کنید. جست‌وجو بر اساس کالا و تنوع (رنگ/سایز و مانند آن) انجام می‌شود؛ هر ترکیب فقط یک تعریف فعال دارد.
  2. عنوان تعریف و در صورت نیاز کد نوع (یک برچسب کوتاه که در فرمول بچ استفاده می‌شود) را وارد کنید.
  3. مدت ماندگاری کالا را به روز بنویسید — این عدد بعداً تاریخ انقضای هر بچ را به‌صورت خودکار پیشنهاد می‌دهد.
  4. فرمول بچ را بسازید و با دکمه‌ی «پیش‌نمایش بچ» نتیجه را قبل از ذخیره ببینید.
  5. در صورت نیاز، فیلدهای سفارشی بازرسی (مثل وزن، رطوبت، ابعاد) را اضافه کنید.
  6. اختیاری: سطح AQL یا طرح Skip-Lot را برای این کالا فعال کنید (توضیح کامل در بخش‌های ۱۴ و ۱۶).

توکن‌های فرمول شماره‌ی بچ

توکنخروجی
{Date:yyMMdd}تاریخ روز بازرسی، با هر قالب دلخواه بعد از دو‌نقطه
{Seq:4}شماره‌ی ترتیبی خودکار این تعریف، با صفرِ پیشین تا عرض داده‌شده
{Type}همان «کد نوع» که در بالای فرم وارد کردید

هر کاراکتر دیگری در فرمول (خط تیره، حروف ثابت و…) عیناً در شماره‌ی بچ تکرار می‌شود. مثال: {Date:yyMMdd}-{Type}-{Seq:4}

فیلدهای سفارشی

هر فیلد یک کلید یکتا، عنوان نمایشی، نوع (متن / عدد / تاریخ / بله‌خیر / لیست) و پرچم «الزامی» دارد. فیلدهای عددی همان‌هایی هستند که بعداً در نمودار SPC قابل انتخاب‌اند.

۲

انجام کنترل کیفیت روی یک بچ

کارتابل روزانه‌ی بازرس؛ اسناد در انتظار را نشان می‌دهد و فرم ثبت را باز می‌کند.

مسیر:‹لیست کنترل کیفیت‹تب «در انتظار کنترل کیفیت»
  1. از تب در انتظار کنترل کیفیت، یک ردیف (خط رسید یا حواله‌ی موقت انبار) را انتخاب کنید — فقط کالاهایی که تعریف کنترل کیفیت فعال دارند اینجا دیده می‌شوند.
  2. فرم ثبت باز می‌شود؛ شماره‌ی بچ به‌صورت خودکار پیش‌نمایش داده می‌شود (هنوز نهایی نشده).
  3. اگر تعریف این کالا AQL یا Skip-Lot فعال داشته باشد، یک هشدار راهنما بالای فرم ظاهر می‌شود (بخش‌های ۱۴ و ۱۶).
  4. تعداد قبول، تعداد رد، فیلدهای سفارشی، و در صورت نیاز هزینه‌ی ضایعات/دوباره‌کاری را وارد کنید.
  5. وضعیت نهایی را انتخاب کنید — همین لحظه نام و زمان بازرس ثبت می‌شود.
  6. ذخیره کنید؛ رکورد از «در انتظار» خارج و به تب «سوابق» منتقل می‌شود.

وضعیت نهایی

تایید تایید جزئی رد — و «در انتظار» تا وقتی بازرسی هنوز کامل نشده باشد.

امضای بازرس و تاریخچه

به‌محض این‌که وضعیت نهایی برای اولین بار به تایید/رد/تایید جزئی تغییر کند، نام بازرس و زمان دقیق به‌صورت خودکار و غیرقابل‌ویرایش ثبت می‌شود. هر رویداد روی رکورد (ایجاد، ویرایش، بازرسی، توقیف، تعیین‌تکلیف) در یک تاریخچه‌ی زمانی قابل مشاهده باقی می‌ماند — برای ردیابی و ممیزی.

۳

قرنطینه و تعیین تکلیف

وقتی یک بچ مشکوک است ولی هنوز نمی‌خواهید نتیجه‌ی نهایی را اعلام کنید.

مسیر:‹فرم رکورد کنترل کیفیت (پس از انتخاب از تب سوابق)

هر رکورد را می‌توان با ذکر علت به حالت توقیف برد؛ در این حالت بچ به‌عنوان مشکوک علامت‌گذاری می‌شود. برای خروج از توقیف، یک تعیین‌تکلیف ثبت می‌کنید:

تعیین‌تکلیفمعنی
رهاسازیبچ از قرنطینه خارج و برای استفاده آزاد می‌شود
ضایعاتبچ به‌عنوان ضایعات ثبت می‌شود
مرجوعیبچ به تأمین‌کننده یا مبدأ بازگردانده می‌شود
۴

عدم انطباق و اقدام اصلاحی

برای مشکلاتی که فراتر از یک بچ ساده هستند و نیاز به ریشه‌یابی و اقدام دارند.

مسیر:‹عدم انطباق و اقدام اصلاحی‹کنترل کیفیت

فرم ثبت عدم انطباق
تصویر واقعی از برنامه — فرم ثبت عدم انطباق (برای بزرگ‌نمایی کلیک کنید)
یک عدم انطباق (NCR) می‌تواند به یک رکورد کنترل کیفیت خاص وصل باشد یا مستقل ثبت شود. شامل عنوان، سطح شدت، وضعیت، و یک فیلد آزاد برای ریشه‌یابی علت است. هر NCR می‌تواند به یک تیکت شکایت مشتری نیز پیوند بخورد — اگر مشکل از طریق بازخورد مشتری کشف شده باشد.

اقدامات اصلاحی/پیشگیرانه (CAPA)

زیر هر NCR می‌توان چند اقدام ثبت کرد — هرکدام با نوع (اصلاحی/پیشگیرانه)، مسئول، مهلت انجام و وضعیت. وقتی همه‌ی اقدام‌های یک NCR تأیید شوند، خود NCR به‌صورت خودکار بسته می‌شود.

۵

هشدار انقضا

فهرست بچ‌هایی که تاریخ انقضایشان نزدیک است، در یک نگاه.

مسیر:‹لیست کنترل کیفیت‹تب «هشدار انقضا»

تعداد کنار نام تب همیشه تعداد بچ‌های رو‌به‌اتمام را نشان می‌دهد. تاریخ انقضا یا از روی «مدت ماندگاری» تعریف کالا محاسبه می‌شود، یا در لحظه‌ی ثبت رکورد به‌صورت دستی قابل ویرایش است.

۶

شجره‌نامه بچ

ردیابی این‌که یک بچِ خروجی از کدام بچ‌های ورودی ساخته شده — برای فراخوان سریع در صورت مشکل.

مسیر:‹فرم رکورد کنترل کیفیت (پس از انتخاب از تب سوابق)

هر رکورد می‌تواند به یک یا چند رکورد «والد» (بچ‌های مصرف‌شده در تولید آن) و رکوردهای «فرزند» متصل شود. این یعنی اگر بعداً مشکلی در یک بچ ورودی کشف شد، می‌توانید بلافاصله ببینید چه بچ‌های خروجی‌ای از آن ساخته شده‌اند.

۷

گواهی تحلیل / انطباق (CoA / CoC)

چاپ گواهی رسمی کیفیت برای یک بچ مشخص، آماده‌ی ارسال به مشتری.

مسیر:‹فرم رکورد کنترل کیفیت‹دکمه‌ی «چاپ گواهی»

از همان موتور چاپ حرفه‌ای سیستم استفاده می‌کند — یعنی می‌توانید قالب سربرگ، فونت و چیدمان گواهی را هم مثل هر گزارش دیگری در «طراحی چاپ» شخصی‌سازی کنید.

۸

پیوست‌ها

عکس یا فایل شواهد بازرسی را مستقیماً به رکورد وصل کنید.

مسیر:‹فرم رکورد کنترل کیفیت‹بخش پیوست‌ها

آپلود، مشاهده و حذف فایل مثل هر پنل پیوست دیگری در سیستم — بدون محدودیت خاص برای این ماژول.

۹

کارنامه‌ی تأمین‌کنندگان

نرخ قبولی هر تأمین‌کننده را در یک بازه‌ی زمانی مقایسه کنید.

مسیر:‹لیست کنترل کیفیت‹تب «کارنامه تأمین‌کنندگان»

فقط رکوردهای مربوط به رسید موقت انبار در نظر گرفته می‌شوند (چون تأمین‌کننده مفهومی سمت خرید است). برای هر تأمین‌کننده: تعداد کل، تایید، رد، تایید جزئی، در انتظار، نرخ قبولی رنگی، و جمع مقدار قبول/رد. با انتخاب «از تاریخ» و «تا تاریخ» بازه را محدود کنید.

۱۰

هزینه‌ی کیفیت پایین (COPQ)

کدام کالاها بیشترین هزینه‌ی ضایعات و دوباره‌کاری را به سازمان تحمیل می‌کنند؟

مسیر:‹لیست کنترل کیفیت‹تب «هزینه‌ی کیفیت پایین (COPQ)»

هنگام ثبت هر رکورد، می‌توانید مبلغ کلی هزینه‌ی ضایعات و هزینه‌ی دوباره‌کاری را وارد کنید — این مبلغ کلی است، نه نرخ واحد ضربدر تعداد، چون هزینه‌ی واقعی معمولاً شامل کارگری و مواد و دورریز است که فقط ثبت‌کننده می‌داند. این تب همان مبالغ را به تفکیک کالا جمع می‌بندد تا پرهزینه‌ترین کالاها مشخص شوند.

۱۱

داشبورد BI کیفیت

نرخ رد، بازده اولین بازرسی (FPY) و PPM را با فرمول دلخواه خودتان بسازید.

مسیر:‹لیست کنترل کیفیت‹تب «سوابق»‹دکمه‌ی «داشبورد BI کیفیت»

این دکمه تمام سوابق کنترل کیفیت (شماره بچ، کالا، نوع سند، وضعیت، تعداد کل/قبول/رد، تاریخ‌ها) را به داشبورد BI عمومی سیستم می‌فرستد. آن‌جا می‌توانید ستون‌ها را در نمودار و کارت شاخص بچینید، و با «فرمول سفارشی» شاخص‌های محاسبه‌شده مثل نرخ رد یا PPM را خودتان تعریف کنید — بدون این‌که این فرمول‌ها از قبل در کد ماژول قفل شده باشند.

۱۲

نمونه‌برداری AQL

به‌جای بازرسی صددرصد، حجم نمونه‌ی استاندارد و معیار قبول/رد را از روی اندازه‌ی بچ محاسبه کنید.

مسیر تنظیم:‹تعریف کنترل کیفیت کالا‹«سطح بازرسی AQL» و «درصد AQL»

با فعال‌کردن AQL روی یک تعریف، هنگام ثبت هر بچ در تب «در انتظار»، سیستم بر اساس اندازه‌ی بچ و سطح بازرسی (I / II / III) حرف کدِ نمونه را طبق جدول ۱ استاندارد ISO 2859-1 پیدا می‌کند، حجم نمونه را تعیین می‌کند، و یک راهنما نشان می‌دهد:

نمونه‌ی پیام راهنما

«طرح نمونه‌برداری AQL (حرف کد H): نمونه ۵۰ عدد — پذیرش تا ۲ مردود، رد از ۳ مردود به بالا.»

برای بچ‌های خیلی کوچک که حجم نمونه از کل بچ بیشتر می‌شود، پیام به «بازرسی صددرصد لازم است» تغییر می‌کند.

درباره‌ی دقت اعداد پذیرش/رد

حرف کد نمونه و حجم نمونه دقیقاً طبق جدول رسمی استاندارد محاسبه می‌شوند. اعداد پذیرش/رد (Ac/Re) با یک تقریب آماری (حول ریسک تولیدکننده‌ی ۵٪) به‌دست می‌آیند و برای استفاده‌های داخلی کافی‌اند، اما بازتولید عین‌به‌عین جدول‌های رسمی نیستند. برای اهداف گواهی‌شده/رگولاتوری، با نسخه‌ی رسمی استاندارد تطبیق دهید.

۱۳

نمودار کنترل فرآیند آماری (SPC)

روند یک فیلد عددی (وزن، رطوبت، هر اندازه‌گیری دیگر) را در طول زمان زیر نظر بگیرید و خارج‌شدن از کنترل را زود ببینید.

مسیر:‹لیست کنترل کیفیت‹تب «نمودار SPC»
  1. یک تعریف کنترل کیفیت را انتخاب کنید.
  2. یکی از فیلدهای عددی آن تعریف را انتخاب کنید (فقط فیلدهایی با نوع «عدد» اینجا فهرست می‌شوند).
  3. نمودار خطی به همراه خط مرکزی و حدود کنترل بالا/پایین (UCL/LCL) رسم می‌شود؛ جدول زیر نمودار مقدار هر بچ و دامنه‌ی متحرک نسبت به بچ قبلی را نشان می‌دهد.

این یک نمودار «افراد / دامنه‌ی متحرک» استاندارد است — مناسب وقتی داده‌ها یکی‌یکی (نه در گروه‌های چندتایی) می‌آیند، دقیقاً مثل بازرسی بچ‌به‌بچ.

۱۴

نمونه‌برداری Skip-Lot

وقتی یک کالا سابقه‌ی طولانی قبولی دارد، بازرسی کامل هر بچ لازم نیست — اما تصمیم نهایی همیشه با شماست.

مسیر تنظیم:‹تعریف کنترل کیفیت کالا‹«نمونه‌برداری Skip-Lot»

هنگام فعال‌سازی، دو عدد وارد می‌کنید:

تنظیممعنی
تعداد بازرسی متوالی قبول برای واجدشرایط‌شدنمثلاً ۱۰ — یعنی پس از ۱۰ بازرسی کامل و قبول‌شده‌ی پیاپی، تعریف «واجد شرایط» می‌شود
بازرسی از هر چند بچ یکیمثلاً ۵ — یعنی از هر ۵ بچ، فقط یکی نیاز به بازرسی کامل دارد؛ بقیه قابل پذیرش بدون بازرسی فیزیکی‌اند

وقتی تعریف واجد شرایط باشد، در فرم ثبت یک بچِ در انتظار، دکمه‌ی «پذیرش Skip-Lot (بدون بازرسی فیزیکی)» ظاهر می‌شود. با کلیک روی آن، یک تأیید صریح از شما گرفته می‌شود و بعد رکورد به‌عنوان «تایید» ثبت می‌شود — با یک برچسب Skip-Lot در لیست سوابق تا همیشه مشخص باشد این بچ فیزیکاً بازرسی نشده.

هرگز خودکار نیست

سیستم فقط وضعیت واجدشرایط‌بودن را نشان می‌دهد؛ پذیرفتن یک بچ بدون بازرسی همیشه یک اقدام صریح و آگاهانه‌ی کاربر است، با یک پنجره‌ی تأیید جداگانه. اگر حتی یک بازرسی کامل رد شود، رشته‌ی واجدشرایط‌بودن قطع و باید از نو ساخته شود.

واژه‌نامه

مرجع سریع اصطلاحات

AQL
سطح کیفیت قابل‌قبول — روشی استاندارد (ISO 2859-1) برای تعیین حجم نمونه به‌جای بازرسی صددرصد.
NCR
گزارش عدم انطباق — ثبت رسمی یک مشکل کیفی که نیاز به بررسی دارد.
CAPA
اقدام اصلاحی/پیشگیرانه — کاری که برای رفع یا جلوگیری از تکرار یک NCR انجام می‌شود.
SPC
کنترل فرآیند آماری — پایش روند یک اندازه‌گیری در طول زمان با نمودار و حدود کنترل.
Skip-Lot
کاهش تناوب بازرسی برای کالاهایی با سابقه‌ی اثبات‌شده‌ی کیفیت.
COPQ
هزینه‌ی کیفیت پایین — مجموع هزینه‌های ضایعات و دوباره‌کاری ناشی از رد کیفیت.
CoA / CoC
گواهی تحلیل / گواهی انطباق — سند رسمی کیفیت قابل ارسال به مشتری.
UCL / LCL / خط مرکزی
حد کنترل بالا/پایین و میانگین در نمودار SPC — عبور از حدود، نشانه‌ی خروج فرآیند از کنترل است.
Ac / Re
عدد پذیرش/رد — حداکثر تعداد مردودی مجاز در نمونه پیش از رد کل بچ (در طرح AQL).
PPM
واحد اندازه‌گیری نرخ رد بر مبنای «در هر یک میلیون» — شاخص رایج در گزارش‌های کیفیت.
← بازگشت به فهرست راهنماها