ماژول کنترل کیفیت چیست
این ماژول بازرسی کیفیت کالاهای وارد/خارجشده از انبار را مدیریت میکند و کاملاً مستقل از فرمهای قدیمی کنترل کیفیت طراحی شده است. دو مفهوم پایه دارد که همهی بخشهای دیگر روی آنها سوار میشوند:
| موجودیت | نقش |
|---|---|
| تعریف کنترل کیفیت QcDefinition |
قواعد بازرسی برای یک کالا/تنوع مشخص — چه فیلدهایی پرسیده شود، فرمول شمارهی بچ، و در صورت نیاز تنظیمات AQL و Skip-Lot. تا وقتی تعریفی برای کالایی ثبت نشود، آن کالا در «لیست کنترل کیفیت» ظاهر نمیشود. |
| رکورد کنترل کیفیت QcRecord |
نتیجهی واقعی یک بازرسی روی یک بچ خاص — شمارهی بچ، تعداد قبول/رد، وضعیت نهایی، امضای بازرس، و هر اطلاعات جانبی دیگر (قرنطینه، پیوست، هزینه، پیوند شکایت و غیره). |
در حال حاضر فقط رسید موقت انبار و حواله موقت انبار پوشش داده میشوند — نه اسناد دائم، نه فاکتور.
تعریف کنترل کیفیت کالا
قبل از هر چیز، باید مشخص کنید کدام کالا نیاز به کنترل کیفیت دارد و بازرس هنگام بررسی چه چیزی وارد کند.

- کالا را انتخاب کنید. جستوجو بر اساس کالا و تنوع (رنگ/سایز و مانند آن) انجام میشود؛ هر ترکیب فقط یک تعریف فعال دارد.
- عنوان تعریف و در صورت نیاز کد نوع (یک برچسب کوتاه که در فرمول بچ استفاده میشود) را وارد کنید.
- مدت ماندگاری کالا را به روز بنویسید — این عدد بعداً تاریخ انقضای هر بچ را بهصورت خودکار پیشنهاد میدهد.
- فرمول بچ را بسازید و با دکمهی «پیشنمایش بچ» نتیجه را قبل از ذخیره ببینید.
- در صورت نیاز، فیلدهای سفارشی بازرسی (مثل وزن، رطوبت، ابعاد) را اضافه کنید.
- اختیاری: سطح AQL یا طرح Skip-Lot را برای این کالا فعال کنید (توضیح کامل در بخشهای ۱۴ و ۱۶).
توکنهای فرمول شمارهی بچ
| توکن | خروجی |
|---|---|
| {Date:yyMMdd} | تاریخ روز بازرسی، با هر قالب دلخواه بعد از دونقطه |
| {Seq:4} | شمارهی ترتیبی خودکار این تعریف، با صفرِ پیشین تا عرض دادهشده |
| {Type} | همان «کد نوع» که در بالای فرم وارد کردید |
هر کاراکتر دیگری در فرمول (خط تیره، حروف ثابت و…) عیناً در شمارهی بچ تکرار میشود. مثال: {Date:yyMMdd}-{Type}-{Seq:4}
فیلدهای سفارشی
هر فیلد یک کلید یکتا، عنوان نمایشی، نوع (متن / عدد / تاریخ / بلهخیر / لیست) و پرچم «الزامی» دارد. فیلدهای عددی همانهایی هستند که بعداً در نمودار SPC قابل انتخاباند.
انجام کنترل کیفیت روی یک بچ
کارتابل روزانهی بازرس؛ اسناد در انتظار را نشان میدهد و فرم ثبت را باز میکند.
- از تب در انتظار کنترل کیفیت، یک ردیف (خط رسید یا حوالهی موقت انبار) را انتخاب کنید — فقط کالاهایی که تعریف کنترل کیفیت فعال دارند اینجا دیده میشوند.
- فرم ثبت باز میشود؛ شمارهی بچ بهصورت خودکار پیشنمایش داده میشود (هنوز نهایی نشده).
- اگر تعریف این کالا AQL یا Skip-Lot فعال داشته باشد، یک هشدار راهنما بالای فرم ظاهر میشود (بخشهای ۱۴ و ۱۶).
- تعداد قبول، تعداد رد، فیلدهای سفارشی، و در صورت نیاز هزینهی ضایعات/دوبارهکاری را وارد کنید.
- وضعیت نهایی را انتخاب کنید — همین لحظه نام و زمان بازرس ثبت میشود.
- ذخیره کنید؛ رکورد از «در انتظار» خارج و به تب «سوابق» منتقل میشود.
وضعیت نهایی
تایید تایید جزئی رد — و «در انتظار» تا وقتی بازرسی هنوز کامل نشده باشد.
امضای بازرس و تاریخچه
بهمحض اینکه وضعیت نهایی برای اولین بار به تایید/رد/تایید جزئی تغییر کند، نام بازرس و زمان دقیق بهصورت خودکار و غیرقابلویرایش ثبت میشود. هر رویداد روی رکورد (ایجاد، ویرایش، بازرسی، توقیف، تعیینتکلیف) در یک تاریخچهی زمانی قابل مشاهده باقی میماند — برای ردیابی و ممیزی.
قرنطینه و تعیین تکلیف
وقتی یک بچ مشکوک است ولی هنوز نمیخواهید نتیجهی نهایی را اعلام کنید.
هر رکورد را میتوان با ذکر علت به حالت توقیف برد؛ در این حالت بچ بهعنوان مشکوک علامتگذاری میشود. برای خروج از توقیف، یک تعیینتکلیف ثبت میکنید:
| تعیینتکلیف | معنی |
|---|---|
| رهاسازی | بچ از قرنطینه خارج و برای استفاده آزاد میشود |
| ضایعات | بچ بهعنوان ضایعات ثبت میشود |
| مرجوعی | بچ به تأمینکننده یا مبدأ بازگردانده میشود |
عدم انطباق و اقدام اصلاحی
برای مشکلاتی که فراتر از یک بچ ساده هستند و نیاز به ریشهیابی و اقدام دارند.

اقدامات اصلاحی/پیشگیرانه (CAPA)
زیر هر NCR میتوان چند اقدام ثبت کرد — هرکدام با نوع (اصلاحی/پیشگیرانه)، مسئول، مهلت انجام و وضعیت. وقتی همهی اقدامهای یک NCR تأیید شوند، خود NCR بهصورت خودکار بسته میشود.
هشدار انقضا
فهرست بچهایی که تاریخ انقضایشان نزدیک است، در یک نگاه.
تعداد کنار نام تب همیشه تعداد بچهای روبهاتمام را نشان میدهد. تاریخ انقضا یا از روی «مدت ماندگاری» تعریف کالا محاسبه میشود، یا در لحظهی ثبت رکورد بهصورت دستی قابل ویرایش است.
شجرهنامه بچ
ردیابی اینکه یک بچِ خروجی از کدام بچهای ورودی ساخته شده — برای فراخوان سریع در صورت مشکل.
هر رکورد میتواند به یک یا چند رکورد «والد» (بچهای مصرفشده در تولید آن) و رکوردهای «فرزند» متصل شود. این یعنی اگر بعداً مشکلی در یک بچ ورودی کشف شد، میتوانید بلافاصله ببینید چه بچهای خروجیای از آن ساخته شدهاند.
گواهی تحلیل / انطباق (CoA / CoC)
چاپ گواهی رسمی کیفیت برای یک بچ مشخص، آمادهی ارسال به مشتری.
از همان موتور چاپ حرفهای سیستم استفاده میکند — یعنی میتوانید قالب سربرگ، فونت و چیدمان گواهی را هم مثل هر گزارش دیگری در «طراحی چاپ» شخصیسازی کنید.
پیوستها
عکس یا فایل شواهد بازرسی را مستقیماً به رکورد وصل کنید.
آپلود، مشاهده و حذف فایل مثل هر پنل پیوست دیگری در سیستم — بدون محدودیت خاص برای این ماژول.
کارنامهی تأمینکنندگان
نرخ قبولی هر تأمینکننده را در یک بازهی زمانی مقایسه کنید.
فقط رکوردهای مربوط به رسید موقت انبار در نظر گرفته میشوند (چون تأمینکننده مفهومی سمت خرید است). برای هر تأمینکننده: تعداد کل، تایید، رد، تایید جزئی، در انتظار، نرخ قبولی رنگی، و جمع مقدار قبول/رد. با انتخاب «از تاریخ» و «تا تاریخ» بازه را محدود کنید.
هزینهی کیفیت پایین (COPQ)
کدام کالاها بیشترین هزینهی ضایعات و دوبارهکاری را به سازمان تحمیل میکنند؟
هنگام ثبت هر رکورد، میتوانید مبلغ کلی هزینهی ضایعات و هزینهی دوبارهکاری را وارد کنید — این مبلغ کلی است، نه نرخ واحد ضربدر تعداد، چون هزینهی واقعی معمولاً شامل کارگری و مواد و دورریز است که فقط ثبتکننده میداند. این تب همان مبالغ را به تفکیک کالا جمع میبندد تا پرهزینهترین کالاها مشخص شوند.
داشبورد BI کیفیت
نرخ رد، بازده اولین بازرسی (FPY) و PPM را با فرمول دلخواه خودتان بسازید.
این دکمه تمام سوابق کنترل کیفیت (شماره بچ، کالا، نوع سند، وضعیت، تعداد کل/قبول/رد، تاریخها) را به داشبورد BI عمومی سیستم میفرستد. آنجا میتوانید ستونها را در نمودار و کارت شاخص بچینید، و با «فرمول سفارشی» شاخصهای محاسبهشده مثل نرخ رد یا PPM را خودتان تعریف کنید — بدون اینکه این فرمولها از قبل در کد ماژول قفل شده باشند.
نمونهبرداری AQL
بهجای بازرسی صددرصد، حجم نمونهی استاندارد و معیار قبول/رد را از روی اندازهی بچ محاسبه کنید.
با فعالکردن AQL روی یک تعریف، هنگام ثبت هر بچ در تب «در انتظار»، سیستم بر اساس اندازهی بچ و سطح بازرسی (I / II / III) حرف کدِ نمونه را طبق جدول ۱ استاندارد ISO 2859-1 پیدا میکند، حجم نمونه را تعیین میکند، و یک راهنما نشان میدهد:
«طرح نمونهبرداری AQL (حرف کد H): نمونه ۵۰ عدد — پذیرش تا ۲ مردود، رد از ۳ مردود به بالا.»
برای بچهای خیلی کوچک که حجم نمونه از کل بچ بیشتر میشود، پیام به «بازرسی صددرصد لازم است» تغییر میکند.
حرف کد نمونه و حجم نمونه دقیقاً طبق جدول رسمی استاندارد محاسبه میشوند. اعداد پذیرش/رد (Ac/Re) با یک تقریب آماری (حول ریسک تولیدکنندهی ۵٪) بهدست میآیند و برای استفادههای داخلی کافیاند، اما بازتولید عینبهعین جدولهای رسمی نیستند. برای اهداف گواهیشده/رگولاتوری، با نسخهی رسمی استاندارد تطبیق دهید.
نمودار کنترل فرآیند آماری (SPC)
روند یک فیلد عددی (وزن، رطوبت، هر اندازهگیری دیگر) را در طول زمان زیر نظر بگیرید و خارجشدن از کنترل را زود ببینید.
- یک تعریف کنترل کیفیت را انتخاب کنید.
- یکی از فیلدهای عددی آن تعریف را انتخاب کنید (فقط فیلدهایی با نوع «عدد» اینجا فهرست میشوند).
- نمودار خطی به همراه خط مرکزی و حدود کنترل بالا/پایین (UCL/LCL) رسم میشود؛ جدول زیر نمودار مقدار هر بچ و دامنهی متحرک نسبت به بچ قبلی را نشان میدهد.
این یک نمودار «افراد / دامنهی متحرک» استاندارد است — مناسب وقتی دادهها یکییکی (نه در گروههای چندتایی) میآیند، دقیقاً مثل بازرسی بچبهبچ.
نمونهبرداری Skip-Lot
وقتی یک کالا سابقهی طولانی قبولی دارد، بازرسی کامل هر بچ لازم نیست — اما تصمیم نهایی همیشه با شماست.
هنگام فعالسازی، دو عدد وارد میکنید:
| تنظیم | معنی |
|---|---|
| تعداد بازرسی متوالی قبول برای واجدشرایطشدن | مثلاً ۱۰ — یعنی پس از ۱۰ بازرسی کامل و قبولشدهی پیاپی، تعریف «واجد شرایط» میشود |
| بازرسی از هر چند بچ یکی | مثلاً ۵ — یعنی از هر ۵ بچ، فقط یکی نیاز به بازرسی کامل دارد؛ بقیه قابل پذیرش بدون بازرسی فیزیکیاند |
وقتی تعریف واجد شرایط باشد، در فرم ثبت یک بچِ در انتظار، دکمهی «پذیرش Skip-Lot (بدون بازرسی فیزیکی)» ظاهر میشود. با کلیک روی آن، یک تأیید صریح از شما گرفته میشود و بعد رکورد بهعنوان «تایید» ثبت میشود — با یک برچسب Skip-Lot در لیست سوابق تا همیشه مشخص باشد این بچ فیزیکاً بازرسی نشده.
سیستم فقط وضعیت واجدشرایطبودن را نشان میدهد؛ پذیرفتن یک بچ بدون بازرسی همیشه یک اقدام صریح و آگاهانهی کاربر است، با یک پنجرهی تأیید جداگانه. اگر حتی یک بازرسی کامل رد شود، رشتهی واجدشرایطبودن قطع و باید از نو ساخته شود.
مرجع سریع اصطلاحات
- AQL
- سطح کیفیت قابلقبول — روشی استاندارد (ISO 2859-1) برای تعیین حجم نمونه بهجای بازرسی صددرصد.
- NCR
- گزارش عدم انطباق — ثبت رسمی یک مشکل کیفی که نیاز به بررسی دارد.
- CAPA
- اقدام اصلاحی/پیشگیرانه — کاری که برای رفع یا جلوگیری از تکرار یک NCR انجام میشود.
- SPC
- کنترل فرآیند آماری — پایش روند یک اندازهگیری در طول زمان با نمودار و حدود کنترل.
- Skip-Lot
- کاهش تناوب بازرسی برای کالاهایی با سابقهی اثباتشدهی کیفیت.
- COPQ
- هزینهی کیفیت پایین — مجموع هزینههای ضایعات و دوبارهکاری ناشی از رد کیفیت.
- CoA / CoC
- گواهی تحلیل / گواهی انطباق — سند رسمی کیفیت قابل ارسال به مشتری.
- UCL / LCL / خط مرکزی
- حد کنترل بالا/پایین و میانگین در نمودار SPC — عبور از حدود، نشانهی خروج فرآیند از کنترل است.
- Ac / Re
- عدد پذیرش/رد — حداکثر تعداد مردودی مجاز در نمونه پیش از رد کل بچ (در طرح AQL).
- PPM
- واحد اندازهگیری نرخ رد بر مبنای «در هر یک میلیون» — شاخص رایج در گزارشهای کیفیت.
